Jo Struyven en Daniel Weyssow (olv.), Ontsnappingsportretten uit het XXe konvooi, 2023, 406 p. (€ 50,00 + portokosten)
Het 20ste konvooi, dat op 19 april 1943 vanuit de Dossinkazerne in Mechelen naar Auschwitz vertrok, is bekend om de heldhaftige actie van drie Brusselse jongeren, Youra Livschitz, Jean Franklemon en Robert Maistriau, die het konvooi in Boortmeerbeek tegenhielden met behulp van een eenvoudige stormlamp, een revolver en een tang. 17 gedeporteerden ontsnapten uit de wagon die door Robert Maistriau werd geopend.
Er zijn echter ook 220 andere gedeporteerden ontsnapt, met behulp van gereedschap dat onder het stro van de wagons was verborgen door in de Dossinkazerne aanwezige verzetsstrijders. De stoutmoedigsten gebruikten dit gereedschap om de deuren van hun wagon te openen of om planken die de ventilatieluiken van de wagons afdekten uit te breken en zelfs om openingen in de wanden van de wagons te maken. Ontsnappingen waren riskant. Soms werd men gewond of gedood door de schoten van de Schupo's.
Simon Gronowski, waarschijnlijk de laatste in het konvooi die ons kan vertellen over zijn ontsnapping, was 11 jaar oud toen hij eruit sprong te Kuttekoven bij Borgloon. Dankzij de hulp van rijkswachter, Jean Aerts, die hij na zijn nachtelijke zwerftocht ontmoette, wist hij naar Brussel terug te keren. Zijn verhaal vormt de basis van de fototentoonstelling van Jo Struyven, waarvan dit boek de catalogus is. De locaties van de ontsnappingen van meer dan 230 personen werden teruggevonden op basis van getuigenissen, archieven en deducties. Wij willen hulde brengen aan elke ontsnapte van dit konvooi en dit project opdragen aan alle slachtoffers van de nazi-barbarij.
De foto's van Jo Struyven leggen het moment na de sprong vast. Of beter gezegd, het moment waarop de ontsnapte, terwijl het konvooi verdween in de nacht, uit de klauwen van de Duitsers vluchtte. De foto's tonen wat de ontsnapte beleefde en tracht het onuitsprekelijke gevoel dat hij had weer te geven.
Stichting Auschwitz – vzw Auschwitz in Gedachtenis
Huidige zetel van Stichting Auschwitz.
De Stichting Auschwitz werd in 1980 opgericht, onder impuls van Paul Halter, overlevende van Auschwitz. De Stichting Auschwitz is de opvolger van de Belgische vereniging van gewezen politieke gevangenen van Auschwitz-Birkenau, kampen en gevangenissen van Silezië, met als eerste doelstelling de duurzame en systematische studie van de geschiedenis van en de herinnering aan de Shoah en de naziterreur. De overdracht van hun herinneringen evenals het bewaren van hun archieven zijn een aanvulling om ons uiteindelijke doel te bereiken.
De Stichting Auschwitz wil zich echter niet beperken tot Auschwitz en al evenmin tot de Shoah. Deze ambitie blijkt uit het belang dat de Stichting hecht aan alle massamoorden die werden gepleegd door autoritaire regimes. Het werk en de projecten van de Stichting passen in een bewust multidisciplinair kader en behandelen het geheel van massamoorden en misdaden doorheen de geschiedenis en vandaag.
Om haar projecten te verwezenlijken heeft de Stichting in 2004 een Centrum voor Studie en Documentatie, de vzw Auschwitz in Gedachtenis ingericht. Dankzij deze nieuwe instelling, waarvoor permanent een tiental specialisten actief is, hebben onze inspanningen voor de promotie van wetenschappelijk onderzoek en multidisciplinaire publicaties een stevig elan gekregen.
Kantoren geopend van maandag t/m vrijdag tussen 9u30 en 16u30. Raadpleging ter plaatse enkel op afspraak.
Lidmaatschap
Wilt u lid worden van de vzw Auschwitz in Gedachtenis? Contacteer ons en stort vervolgens € 50,00 op rekeningnummer IBAN BE55 3100 7805 1744 – BIC BBRUBEBB met als melding ‘Lidmaatschap 2026’. Het lidmaatschap geeft u recht op de twee nummers van ons wetenschappelijk tijdschrift Getuigen: Tussen geschiedenis en herinnering voor 2026.
GIFTEN
Bovendien geeft elke gift van € 40,00 of meer (in een of meerdere schijven) Belgische belastingbetalers recht op belastingvermindering. Vermeld in de melding dat het om een ‘Gift’ gaat en vermeld uw rijksregisternummer. Dit is verplicht sinds 2024 om van de vermindering te kunnen genieten.
De website van vzw Auschwitz in Gedachtenis en van de Stichting Auschwitz maakt gebruik van cookies om het surfen op de site te vergemakkelijken en om bepaalde functies toe te laten. Door de website verder te gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies.
ALGEMEEN CONTACTADRES
We zijn lid van het BCH 
+32 (0)2 512 79 98
info@auschwitz.be
